รายงานพิเศษ – สรุปการประชุม COP 24

การประชุมประจำปีขององค์กรสหประชาชาติเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศหรือ COP 24 จัดขึ้น ณ เมือง Katowice ประเทศโปแลนด์ ระกว่างวันที่ 3-14 ธันวาคม 2018 การประชุมดังกล่าวมีผู้เข้าร่วมกว่า 23.000 คน หัวข้อหลักของการประชุมคือการลงความเห็นร่วมเกี่ยวกับกฏ ข้อบังคับ และแนวทางการดำเนินการข้อตกลงปารีส ซึ่งรวมถึงรายละเอียดและการรายงานผลการดำเนินการของแต่ละประเทศสมาชิก เมื่อข้อตกลงดังกล่าวเริ่มมีผลบังคับใช้ในปีค.ศ. 2020

750px-COP21_participants_-_30_Nov_2015_(23430273715).jpg

ข้อตกลงที่ถูกเสนอต่อที่ประชุมส่วนใหญ่ได้รับการรับรองและเห็นชอบ ซึ่งนำไปสู่การดำเนินการที่แต่ละประเทศสมาชิกจะต้องทำการรายงานปริมาณการปล่อยสารพิษและข้อเสียสู่บรรยากาศโลกและการดำเนินการเพื่อลดปริมาณดังกล่าวทุก ๆ สองปี โดยเริ่มจากปีค.ศ. 2024 เป็นต้นไป แต่ที่ประชุมไม่สามารถลงความเห็นเกี่ยวกับการรับรองรายงานด้านผลกระทบจากการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิของโลก 1.5 องศาที่จัดทำโดย Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) ที่แสดงให้เห็นถึงความเร่งด่วนในการดำเนินการเพื่อยับยั้งการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และแนวโน้มของระดับการปล่อยสารพิษสู่ชั้นบรรยากาศที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งผลการประชุมในภาครวมแสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการยกระดับเป้าหมายเดิมให้สูงขึ้นก่อนปีค.ศ. 2020 แต่ยังไม่ผ่านการรับรองอย่างเป็นทางการจากที่ประชุม และถูกส่งต่อไปให้ที่ประชุมครั้งที่ 25 ที่จะถูกจัดขึ้นในประเทศ ชิลีพิจารณาต่อไป

ผลการประชุม COP ครั้งที่ 24 ที่น่าสนใจ 

1. รายงาน IPCC 1.5 C และ GCP

รายงานพิเศษของ IPCC ที่แสดงให้เห็นถึงผลกระทบจากอุณหภูมิของโลกที่เพิ่มสูงขึ้น 1.5 องศาได้รับการเผยแพร่ในเดือนตุลาคมที่ผ่านมาเป็นหนึ่งในหัวข้อที่ถูกกล่าวถึง ณ ที่ประชุม COP 24

ระหว่างการประชุมสหรัฐฯ ซาอุฯ รัสเซียและคูเวต ชะลอการสรุปของที่ประชุมเชิงเทคนิคโดยทำการรับทราบ (note) แต่ปฏิเสธการตอบรับ (Welcome) รายงานดังกล่าว ซึ่งนำไปสู่ความไม่พอใจของประเทศสมาชิกที่ได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อม และทำให้การรับรองรายงานดังกล่าวถูกย้ายไปให้ที่ประชุม Subsidiary Body for Scientific and Technological Advice (SBSTA) พิจารณาในปีค.ศ. 2019 แทน ทั้งที่รายงานพิเศษดังกล่าวเป็นผลมาจากการร้องขอโดยประเทศที่เข้าร่วมการประชุม ณ กรุงปารีสในปีค.ศ. 2015 และประเทศสมาชิกส่วนใหญ่มีความเห็นด้านบวกต่อรายงานดังกล่าว โดยผู้แทนของซาอุดิอาระเบียให้ความเห็นว่ารายงานดังกล่าวยังมีช่องว่างด้านวิทยาศาสตร์และความรู้อยู่

นอกจากรายงานพิเศษของ IPCC แล้วยังมีรายงานโดย Global Carbon Project (GCP) ที่แสดงให้เห็นถึงการเพิ่มขึ้นในระดับก๊าซเรือนกระจกจากการใช้น้ำมันถ่านหินและภาคอุตสาหกรรมที่จะเพิ่มขึ้นสูงถึงร้อยละ 2.7 ในปีค.ศ. 2018 (สูงที่สุดในช่วงเจ็ดปีที่ผ่านมา)

2. การรับรองข้อบังคับและกฎของข้อตกลงปารีส

ดังที่กล่าวไปในเบื้องต้น ว่ามีจุดประสงค์หลักของที่ประชุมดังกล่าวคือการลงความเห็นเกี่ยวกับกฎและการดำเนินการข้อตกลงปารีส เพื่อนำไปสู่การจัดทำคู่มือการดำเนินการข้อตกลงดังกล่าวและการรับรองคู่มือภายในปีค.ศ. 2020 กฎและข้อบังคับต่าง ๆ ที่ถูกพิจารณามีเนื้อหาเกี่ยวกับการรายงานผลการดำเนินการ รวมทั้งการกำหนดข้อบังคับที่จะถูกใช้ในกลไกตลาด (voluntary market mechanisms) เช่น การค้า carbon (carbon trading)

ซึ่งในท้ายสุดแม้ที่ประชุมได้ทำการรับรองข้อบังคับในการดำเนินการข้อตกลงดังกล่าว ที่กำหนดให้มีการใช้ข้อบังคับเดียวกับทุกประเทศสมาชิก โดยให้มีการผ่อนผันให้กับบางประเทศที่ด้อยศักยภาพในการดำเนินการ รวมทั้งมีการผ่อนปรนในการรายงานงบประมาณที่ประเทศพัฒนาใช้ในด้านดังกล่าว แต่ก็ยังมีความเห็นที่จะต้องถูกดำเนินการในที่ประชุมครั้งต่อไป อาทิ ข้อบังคับที่เกี่ยวกับ Carbon Market ที่ไม่สามารถผ่านที่ประชุมได้ เพราะความขัดแย้งระหว่างประเทศสมาชิก (นำโดยบราซิลที่เป็นหนึ่งในประเทศด้านการซื้อขายดังกล่าว) เกี่ยวกับการ double counting ปริมาณก๊าซเรือนกระจกในประเทศที่ซื้อและขายปริมาณการปล่อยสารดังกล่าว

นอกจากนี้ยังมีการปรับข้อตกลงปารีสในหัวข้อต่าง ๆ เช่น

  • Climate pledge guidance – Article 4 –ประเทศสมาชิกตกลงที่จะแสดงปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่จะลดอย่างโปร่งใส (ผ่าน public registry) ให้มีการกำหนดขอบเขตเวลาการดำเนินการที่เป็นมาตรฐาน และกำหนดให้แต่ละประเทศสมาชิคสามารถใช้การตรวจวัดปริมาณที่เหมาสมกับประเทศตนเอง (nationally appropriate methodologies) ซึ่งอาจนำไปสู่การบิดเบือนผลและความไม่เป็นมาตรฐานของข้อมูลที่รายงาน
  • Market mechanisms – Article 6 – เป็นข้อตกลงที่มีเนื้อหาเชิงเทคนิคมากที่สุด ซึ่งเกี่ยวกับการค้า carbon trading มีเนื้อหาที่อนุญาติให้ประเทศที่ประสบความสำเร็จในการลดก๊าซสามารถขายผลการดำเนินการของตนต่อประเทศอื่นได้ รวมทั้งอนุญาตให้โครงการย่อยต่าง ๆ (individual project) สามารถขาย carbon credit ได้ ที่ประชุมมีความขัดแย้งในข้อตกลงนี้ดังที่กล่าวถึงไปแล้ว
  • Climate finance reporting – Article 9 – เป็นข้อตกลงด้านการรายงานการเงินที่เกี่ยวข้องกับโครงการสภาพอากาศเปลี่ยนแปลง มีการปรับความเข้มงวดของการรายงานโดยผ่อนผันให้ประเทศกำลังพัฒนามากกว่า รวมทั้งมีการปรับขอบเขตของรายการการเงินให้ครอบคลุมการกู้ยืม (full value of loans) ทั้งหมดแทนที่จะคิดเพียงทุนสนับสนุนหรือ “grant-equivalent” เท่านั้น ซึ่งอาจนำไปสู่การบิดเบือนการรายงานและทำให้เป้าหมายของประเทศพัฒนาแล้วที่มุ่งระดมเงิน 100 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ ภายในปีค.ศ. 2030 ไม่มีผล นอกจากนี้ที่ประชุมยังให้มีการประชุมระดับสูงในด้านการเงินทุก ๆ สองปี โดยเริ่มจากค.ศ. 2020 เป็นต้นไป
  • Transparency – Article 13 – กำหนดรายละเอียดและความถี่ในการรายงานการดำเนินการและผลการดำเนินการของประเทศสมาชิกในด้านสภาวะอากาศ โดยครอบคลุม 7 ด้าน (emissions reporting, progress towards meeting climate pledges, adaptation, climate impacts and climate finance provided or received.) ที่ประชุมกำหนดให้ทุกประเทศสมาชิกอยู่ภายใต้ข้อบังคับเดียวกัน แต่ผ่อนผันให้ประเทศกำลังพัฒนาที่ต้องการความหละหลวมในการรายงาน โดยให้สิทธิแต่ละประเทศตัดสินความต้องการดังกล่าวและระยะเวลาการผ่อนผันโดยตนเอง โดยการรายงานดังกล่าวจะถูกเริ่มบังคับใช้จากปีค.ศ. 2024 เป็นต้นไป โดยให้มีการรายงานผลทุก ๆ สองปี ข้อบังคับดังกล่าวคาดว่าจะเป็นภาระต่อประเทศสมาชิก ซึ่งก่อนหน้านี้มีเพียง 44 ประเทศสมาชิกที่พัฒนาแล้วที่ต้องรายงานผลการดำเนินการ
  • Global stocktake – Article 14 – ส่วนหนึ่งที่สำคัญของข้อตกลงปารีสคือวงจรการตั้งเป้าหมายและรายงานผล (pledge-and-review) ที่รายงานเป็นประจำทุก ๆ ปี โดยทุก ๆ ห้าปีจะมีการประเมินผลการดำเนินการโดยเทียบกับเป้าหมายระยะยาวของข้อตกลง และมีปรับการดำเนินในช่วงต่อไปตามผลที่ได้ (ตามรูปที่ 1) แม้ระหว่างการประชุม COP ครั้งที่ 24 จะมีการถกเถียงเกี่ยวกับการประเมินผล (stock taking) ว่าควรจะกำหนดเพียงการดำเนินการที่ผลปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ด้าน adaptation และการสนับสนุนด้านการเงิน ตามข้อตกลงปารีส หรือควรจะรวมไปถึง loss and damage ที่มาจากผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงด้วย ซึ่งท้ายสุดข้อตกลงได้กำหนดการประเมินให้มีสามขั้นตอนได้แก่ Information collection, technical assessment, และ consideration of outputs

Ratchet-mechanism-graphic1.jpg

  • การชดเชยผลกระทบที่ไม่สามารถเลี่ยงได้จากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Loss and damage) – ข้อพิจารณาดังกล่าวได้ถูกบรรจุให้เป็นหนึ่งในข้อมูลที่จะได้รับการประเมินผล (global stocktake) ซึ่งก่อนหน้านี้ประเทศพัฒนาแล้วลังเลยที่จะรับรองข้อพิจารณาดังกล่าว
  • หัวข้ออื่น ๆ – ระหว่างการประชุม COP 24 ที่ประชุมได้ทำการรับรองแนวทางการปฏิบัติและการติดตามผลการดำเนินการตามข้อตกลง ปารีส โดยมีการจัดตั้งคณะผู้เชี่ยวชาญพิเศษที่จะช่วยอำนวยการดำเนินการต่าง ๆ รวมทั้งมีการตัดสินให้กองทุน adaptation fund ภายใต้สนธิสัญญาเกียวโตดำเนินต่อภายใต้ข้อตกลงปารีส

นอกจากการเจรจาที่เกี่ยวกับการดำเนินการข้อตกลงปารีสแล้ว ยังมีการเจรจาในหัวข้ออื่น ๆ เช่น

  • Talanoa Dialogue หรือกระบวนการสนทนาผ่านการเล่าเรื่องราวเพื่อทำการปรับเป้าหมายของแต่ละประเทศ (nationally determined contributions (NDCs) ตามผลการดำเนินการในช่วงที่ผ่านมา กระบวนการดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของขั้นตอนการดำเนินการข้อตกลงปารีส (ตามรูปที่ 1 ) เพื่อสะท้อนความมุ่งมั่นที่สูงสุดเท่าที่จะเป็นไปได้ (highest possible ambition) ของแต่และประเทศ นี้ยังมี
  • Pre-2020 commitments ข้อตกลงดังกล่าวได้ผ่านการรับรองในปีค.ศ. 2010 ก่อนข้อตกลงปารีส โดยเน้นผลักดันประเทศพัฒนาแล้วให้ร่วมรับรอง Doha Amendment ที่จะต่อเวลาการดำเนินการของสนธิสัญญาเกียวโตไปถึงปีค.ศ. 2020
  • การประท้วงระหว่างการประชุม – ในช่วงการประชุม COP 26 มีการประท้วงของประชาชนตามเมืองต่าง ๆ ทั่วโลก อาทิ การเดินขบวนที่กรุงบรัสเซล ประเทศเบลเยี่ยม ที่มีประชนกว่า 65.000 คนเข้าร่วม ร่วมทั้งการประท้วงในกรุง Katowice ที่มีคนเข้าร่วมกว่า 3.000 คน และการประท้วงระหว่างการจัดกิจกรรม Side event ของสหรัฐฯ เพื่อโปรโมตการใช้เชื้อเพลิงถ่านหิน ร่วมทั้งการกล่าวสุนทรพจน์ของ Sir David Attenborough และGreta Thunburg

800px-COP24_-_Happening_fot._Karolina_Sobel_(46094836742).jpg

หนึ่งในไฮไลท์ของการประชุมดังกล่าวคือการประกาศการระดมทุนจากประเทศต่าง ๆ เพื่อร่วมกองทุนในการขับเคลื่อนกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับการขับเคลื่อนเพื่อแก้ไขสภาพอากาศเปลี่ยนแปลง ซึ่งเป็นหนึ่งในเป้าหมายของข้อตกลงปารีสที่มุ่งระดมทุนจากประเทศพัฒนาแล้วอย่างน้อย 100พันล้านเหรียญสหรัฐฯ ต่อปีภายในปีค.ศ. 2020 อาทิ เยอรมนีทำการบริจาค 70 ล้านยูโรให้กับกองทุน Adaptation Fund ร่วมกับประเทศอื่น ๆ จากสหภาพยุโรปเช่น ฝรั่งเศส สวีเดน อิตาลี และสหภาพยุโรปที่ทำการบริจาครวมกัน 129 ล้านเหรียญสหรัฐฯ เยอรมนียังเป็นประเทศแรกที่ทำการสัญญาที่จะบริจาคเงินกว่า 1.5 พันล้านยูโรให้กับกองทุน Green Climate Fund (GCF) ตามด้วยนอร์เวย์ (516 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ) และญี่ปุ่นที่ให้คำสัญญาแต่ยังไม่ประกาศจำนวนเงิน ซึ่งกองทุน Green Climate Fund ได้รับเงินสนับสนุนรวมกว่า 7พันล้านเหรียญสหรัฐฯ จาก 10 พันล้านที่คาดว่าจะได้ (สหรัฐระงับการให้บริจาค 3 พันเหรียญสหรัฐฯ) สหราชอาณาจักรจะเพิ่มทุนด้านพลังงานทดแทนในเขต Sub-Saharan Africa (100 ล้านปอนด์) และการพัฒนา ‘Net-Zero’ ในภาคอุตสาหกรรมหนักภายในปีค.ศ.  2040 (170 ล้านปอนด์)

องค์การ World Bank ได้ประกาศการลงทุนตามโปรแกรม Climate investment programme มูลค่ากว่า 200 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ ระหว่างปีค.ศ. 2021 – 2025 โดยกว่าครึ่งหนึ่งของงบจะมาจาก World Bank เอง ธนาคารอื่น ๆ เช่น ING; BBVA; BNP; Paribasl Standard Chartered และ Generale ได้ให้คำสัญญาที่จะให้การกู้ยืมเพื่อดำเนินการโครงการที่เกี่ยวกับสภาพอากาศ รวมมูลค่ากว่า 2.4 ล้านล้านยูโร

การดำเนินการในช่วงต่อไป

ในปีค.ศ. 2019 ที่จะมาถึง มีการประชุมที่เกี่ยวข้องกับสภาพภูมิอากาศที่สำคัญหลายการประชุมด้วยกัน เช่นการประชุมสุดยอด UN Climate Summit ในเดือนกันยายน ตารางที่ 1 แสดงการประชุมอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

Date Event
7-8 February 2019 World summit on “leaving no one behind” in Geneva, Switzerland
13-15 February 2019 World symposium on climate change and tourism in Bariloche, Argentina
18-22 March 2019 Africa climate week in Accra, Ghana
20-22 March 2019 Second UN high-level conference on south-south cooperation in Buenos Aires, Argentina
14-18 May 2019 49th session of the IPCC in Kyoto, Japan
May 2019 2019 Refinement to the 2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories
17-27 June 2019 UNFCCC intersessional in Bonn, Germany (the “49th session of the subsidiary bodies”)
16 August 2019 IPCC special report on climate change and land
20 September 2019 IPCC special report on Ocean and Cryosphere in a Changing Climate
23 September 2019 UN 2019 climate summit in New York, US
24-25 September 2019 UN high-level political forum on sustainable development in New York, US
26 September 2019 UN high-level dialogue on financing for development in New York, US
23-26 October 2019 International Renewable Energy Conference in Seoul, Korea
4-8 November 2019 31st meeting of parties to Montreal Protocol
October 2019, tbc Pre-COP in Costa Rica
11-22 November 2019, tbc COP25 in Chile

ที่มา – https://www.carbonbrief.org/cop24-key-outcomes-agreed-at-the-un-climate-talks-in-katowice#article14

https://www.devex.com/news/3-takeaways-from-cop24-94042

https://www.politico.eu/article/5-takeaways-from-the-cop24-global-climate-change-summit-poland-katowice/

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: