Vision Zero และ Circular Economy Package วิสัยทัศน์การจัดการของเสียของสหภาพยุโรป

Zero Waste Europe เป็นวิสัยทัศน์ของสหภาพยุโรปในการลดปริมาณของเสียให้เหลือศูนย์ กล่าวคือพยายามลดปริมาณของเสียที่ต้องนำไปจัดการขั้นสุดท้ายด้วยการฝังกลบหรือการเผาทำลายให้เหลือน้อยที่สุด วิสัยทัศน์ดังกล่าวริเริ่มมาตั้งแต่ปี 2011 และตั้งอยู่บนพื้นฐานที่พยายามผลักดันให้เศรษฐกิจของสหภาพยุโรปเป็น Circular Economy เพื่อลดภาระด้านสิ่งแวดล้อมที่คนรุ่นต่อไปจะต้องแบกรับ และเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้ทรัพยากรของประชากร

หลักการ Zero Waste Europe เน้นการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างพื้นฐานของการจัดการของเสีย และกำหนดมาตรการป้องกันการเกิดของเสียไว้ในแผนชุมชน นอกจากนี้แล้วยังเน้นถึงความจำเป็นของการศึกษาลักษณะของของเสียแต่ละประเภท (Waste Stream) เพื่อระบุปริมาณของเสียตกค้าง (residual waste) ซึ่งเป็นของเสียที่ไม่สามารถนำไป Reuse หรือ Recycle ได้เพื่อลดปริมาณของเสียตกค้างให้เหลือน้อยที่สุด

ชุมชนจำนวนมากโดยเฉพาะในอิตาลีและสเปน ได้นำเอาแนวคิดดังกล่าวไปประยุกต์ใช้ เช่น เมือง Capannori ในแคว้น Tuscany ประเทศอิตาลี เมืองดังกล่าวมีประชากร 47,000 คน โดยในช่วงปี 1990 ประชาชนในเมืองต่อต้านการสร้างเตาเผาขยะและได้เสนอแนวคิด Zero Waste มาใช้เพื่อจัดการของเสียแทนการเผา ผลที่ได้คือเมืองสามารถลดปริมาณของเสียของตนได้ถึงร้อยละ 39 (เทียบกับปีค.ศ. 2004) ซึ่งหมายความว่าประชาชนในเมืองสามารถลดปริมาณของเสียโดยเฉลี่ยต่อปีจาก 700 กิโลกรัมต่อปี ให้เหลือเพียง 430 กิโลกรัมได้ นอกจากนี้ ของเสียกว่าร้อยละ 80 ของเมืองได้รับการคัดแยกที่แหล่งกำเนิด (sorted at source) และถูกนำไปใช้ประโยชน์ใหม่ (Reuse/Recycle) หรือนำไปทำปุ๋ย (composing) ส่งผลให้ปริมาณของเสียที่ต้องนำไปฝังกลบเหลือเพียงร้อยละ 18 ในปัจจุบันเมือง Capannori ได้ตั้งเป้าหมายที่จะลดปริมาณของเสียที่จะนำไปฝังกลบให้หมดไปภายในปีค.ศ. 2020

อย่างไรก็ตามในการนำเอาวิสัยทัศน์ดังกล่าวมาดำเนินการในสหภาพยุโรปยังมีความท้าทายเป็นอย่างมาก เพราะประเทศสมาชิกมีศักยภาพในการจัดการของเสียที่แตกต่างกัน ยกตัวอย่างเช่น ออสเตรียและเยอรมนีสามารถ Recycle ของเสียได้มากกว่าร้อยละ 65 ในขณะที่โรมาเนียสามารถ Recycle ของเสียได้เพียงร้อยละ 1

ข้อจำกัดที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือ การออกระเบียบเพื่อบังคับใช้ สหราชอาณาจักรเป็นหนึ่งในประเทศสมาชิกที่ไม่เห็นด้วยกับการบังคับใช้กฎหมายและการตั้งเป้าหมายดังกล่าว เพราะมองว่าเป็นการเพิ่มภาระให้กับผู้ประกอบการและบริษัทต่างๆ กฎหมายการฝังกลบขี้เถ้าที่เกิดจากการเผาขยะ เป็นอีกประเด็นที่ต้องได้รับการพิจารณาอยู่ เพราะยังไม่มีความชัดเจนว่าหลุมฝังกลบขี้เถ้า (Landfill for Inertial Waste) จะถูกรวมอยู่ในเป้าหมาย No landfill หรือไม่

อย่างไรก็ตามคณะกรรมาธิการยุโรปยังเดินหน้าเพื่อผลักดันแนวคิดดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง โดยได้เสนอ Circular Economy Package เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 2014 ซึ่งระบุเป้าหมายในการเพิ่มสัดส่วนการ Recycle ของเสียชนิดต่างๆ เพิ่มความเข้มงวดของข้อบังคับด้านการเผาขยะและการฝังกลบ และเสนอร่างระเบียบและการทบทวนกฎหมายในหกหัวข้อ ได้แก่ 1) ของเสียตามกฎหมายว่าด้วยของเสียของสหภาพยุโรป (EU Waste Framework Directive 2008/98/EC) 2) บรรจุภัณฑ์และของเสียจากบรรจุภัณฑ์ (Packaging and Packaging Waste Directive 94/62/EC) 3) หลุมฝังกลบ (Landfill Directive 1999/31/EC) 4) ยานพาหนะหมดสภาพ (End of Life Vehicles Directive 2000/53/EC) 5) แบตเตอรี่ต่างๆ (Batteries and Accumulators and Waste Batteries Directive 2006/66/EU) และ 6) ขยะอิเล็กทรอนิกส์ (WEEE directive 2002/96/EC)

ข้อเสนอดังกล่าวได้กำหนดเป้าหมายในด้านต่างๆไว้ เช่น 1) เพิ่มสัดส่วนการ Re-use ของเสียจากเทศบาลต่างๆในสหภาพยุโรปให้เป็นร้อยละ 70 ของของเสียทั้งหมดที่เกิดขี้นทั้งหมดภายในปีค.ศ. 2030 2) เพิ่มสัดส่วนการ Recycle บรรจุภัณฑ์ต่างๆ เป็นร้อยละ 80 ภายในปีค.ศ. 2030 และ 3) ยุติการฝังกลบของเสียที่ Recycle ได้ (Recyclable Waste) และของเสียที่ไม่เป็นของเสียอันตราย (Non-hazardous Waste) โดยสิ้นเชิง เป็นต้น (เป้าหมายอื่นๆ สามารถดูได้ที่นี่)

ปัจจุบันคณะกรรมาธิการยุโรปได้เริ่มกระบวนทบทวน Circular Economy Package เพื่อเพิ่มความเข้มงวดของข้อเสนอต่างๆ และคาดว่าจะมีการยื่นข้อเสนอใหม่ภายในปีค.ศ. 2015 นี้

ที่มา

http://ec.europa.eu/environment/ecoap/about-eco-innovation/good-practices/eu/20131204-zero-waste_en.htm

http://ec.europa.eu/environment/waste/target_review.htm

http://www.euractiv.com/sections/circular-economy/eu-touts-70-recycling-and-zero-landfill-law-2030-302640

http://www.euractiv.com/sections/sustainable-dev/circular-economy-package-be-ditched-and-re-tabled-310866

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: